Ads Top

“Δημιουργώντας το φαύλο κύκλο του μηδενικού έργου στην πόλη”


H ιδέα για την αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου της Θεσσαλονίκης μπήκε πολύ επιθετικά στη δημόσια συζήτηση από τρεις συμπολίτες μας, τον Πάρι Μπίλλια, τον Πάρη Τσογκαρλίδη και τον Τάκη Δούμα, πριν από δύο μήνες. Η πρωτοβουλία μοιάζει με μία απόπειρα να ενώσει δυνάμεις, να ξεπεράσει θεσμικά εμπόδια, να επιταχύνει διαδικασίες και φυσικά να δημιουργήσει κοινωνικά ρεύματα στη βάση ενός φιλόδοξου σχεδίου, που αφορά το σύνολο των πολιτών που ζουν, εργάζονται και επενδύουν στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. 
Έκτοτε είδαμε να σηκώνονται σχεδόν από όλους τους δήμους που καταλήγουν στο Θερμαϊκό νοητοί φράχτες, που ορίζουν τα μέρη του παραλιακού μετώπου, τα οποία ανήκουν στον καθένα. Ακολούθησε και συνεχίζεται μέχρι σήμερα μια πλειοδοσία “ιδεών” και “προτάσεων” που έχει κατακλύσει το διαδίκτυο και τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, σαν επί χρόνια ολόκληρα να επεξεργάζονταν αυτό και μόνο το θέμα και τώρα ήρθε η ώρα να το παρουσιάσουν.
 Από την άλλη μεριά γεννά θλίψη η υπόθεση ότι το πολιτικό προσωπικό που πλαισιώνει τις θέσεις ευθύνης αυτών των φορέων, η συντριπτική πλειοψηφία του οποίου έχει υπερδεκαετή παρουσία στα τοπικά δημόσια πράγματα, ίσως να βρήκε στο πρότζεκτ “θαλάσσιο μέτωπο” τη νέα πρώτη ύλη με την οποία θα ξαναεπιχειρήσει και πιθανόν θα πετύχει αφενός την παραμονή του στα δημόσια αξιώματα, αφετέρου τη συντήρηση του βασικού του αφηγήματος, που συνοψίζεται στο δόγμα “όσο τίποτα δεν προχωρά, τόσο θα έχω έτοιμη την προεκλογική μου ατζέντα και άρα θα συνεχίζω να υπάρχω”. Έτσι δημιουργήθηκε με τα χρόνια ο φαύλος κύκλος του μηδενικού έργου στην πόλη, που ξεδιπλώνεται σύμφωνα με το σχήμα ιδέα – εξαγγελία – μελέτη – έναρξη υλοποίησης – υπονόμευση εκ των έσω της ιδέας ή του έργου – διεκδίκηση για επανεκκίνηση – μέχρι να φτάσει ξανά σε νέα εξαγγελία, της ίδιας ήδη υπονομευμένης εκ των έσω ιδέας ή έργου και πάει λέγοντας. Συνήθως η πρώτη εξαγγελία γίνεται τις παραμονές των εκλογών, στη διάρκεια της θητείας ακολουθούν τα υπόλοιπα στάδια, μέχρι την επόμενη προεκλογική περίοδο, όπου επανέρχεται ξανά νέα εξαγγελία για την ίδια ιδέα. Και σίγουρα οποιαδήποτε προσπάθεια ή ιδέα, ακόμη και κάθε έργο, που η ολοκλήρωσή του ξεπερνά τη διάρκεια μιας αυτοδιοικητικής θητείας και άρα απομακρύνει τη δυνατότητα της παρουσίας σε εγκαίνια και κορδέλες, είναι καταδικασμένο σε μαρασμό.
 Μία μικρή ιστορική αναδρομή των τελευταίων 30 χρόνων είναι αρκετή, για να επιβεβαιώσει την παραπάνω ανάλυση. Η αξιοποίηση στρατοπέδων, η υποθαλάσσια αρτηρία, η πολυετής διαμάχη για τραμ ή για μετρό αλλά και η μετεγκατάσταση της ΔΕΘ είναι μερικά από τα πιο τρανταχτά παραδείγματα, όπου μπορεί ο καθένας να διαπιστώσει την πιστή εφαρμογή αυτής της σιωπηρής κοινής συμφωνίας του τοπικού πολιτικού προσωπικού να μακροημερεύει το ίδιο διά της στασιμότητας των έργων και της σκόπιμης υπονόμευσης των προτάσεων και των ιδεών. 
Αλλά και σήμερα δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα φανερώνουν την επικυριαρχία αυτού του μοντέλου. Το ένα είναι η κατασκευή του μετρό και τα εμπόδια που κατά καιρούς συναντά, που έχουν ως αφετηρία την προσήλωση με ευλάβεια σε αυτήν την πρακτική. Αν το μεγάλο έργο δεν ήταν το μετρό αλλά η ανάδειξη των αρχαιοτήτων στο σταθμό Βενιζέλου είναι σχεδόν βέβαιο πως θα είχε ξετυλιχθεί μια τεράστια προσπάθεια υπονόμευσής της, στο όνομα αυτή τη φορά του μετρό,  που τόσο ανάγκη θα είχε η πόλη… Το άλλο είναι η στάση που κράτησε η αυτοδιοίκηση στα θέματα που άνοιξε η κυβέρνηση γύρω από τον ΟΑΣΘ. Ξαφνικά εμφανίστηκαν προτάσεις για δημοτικές και διαδημοτικές συγκοινωνίες, για τοπικές συνέργειες και άλλα παρόμοια μεγαλόστομα, ενώ στην πράξη αυτό που συμβαίνει καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και στο θέμα αυτό δεν θέλουν να αλλάξει ή να προχωρήσει απολύτως τίποτα, έτσι ώστε, όταν μένουν απλήρωτοι οι εργαζόμενοι, να πιέζουν τη διοίκηση του ΟΑΣΘ και το κεντρικό κράτος να δώσουν τα δεδουλευμένα και, όταν οι εργαζόμενοι κάνουν επίσχεση εργασίας, να κάνουν παρεμβάσεις στο συνδικάτο τους, για να δείξει κατανόηση και να σκεφτεί τους πολίτες. Και φυσικά να προσέρχονται στις επόμενες εκλογές, εξαγγέλλοντας ανθρώπινες και φτηνές αστικές συγκοινωνίες, καταγγέλλοντας παράλληλα όλους όσοι επί χρόνια αφήνουν την πόλη με ένα και μοναδικό μέσο μαζικής μεταφοράς…
 Η ιδέα λοιπόν για την αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου φαντάζει σχεδόν βέβαιο πως θα αποτελέσει ένα από τα πιο βασικά κεφάλαια των προγραμματικών εξαγγελιών των επόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών. Μάλλον και των μεθεπόμενων…Όλο αυτό το αφήγημα βέβαια που μοιάζει με παραμύθι έχει και δράκο. Ο δράκος δεν είναι άλλος από το κράτος των Αθηνών, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει προστεθεί και η κρίση. Αυτή η πρακτική έχει ποτίσει τόσο πολύ την τοπική κοινωνία, που μοιάζει να αποτελεί δομικό στοιχείο κοινωνικής συνοχής. 
Μια καταγγελία του αθηνοκεντρικού κράτους και μια αόριστη επίκληση της κρίσης μπορούν να μας κρατούν ενωμένους για καιρό και να προσφέρουν στους πολίτες την αίσθηση αδικίας και την ανέχεια ως συστατικά… ελπίδας για το αύριο. Κάπως έτσι έχουν βρει την ισορροπία τους το πολιτικό προσωπικό και οι πολίτες σε αυτήν την πόλη, διά της στασιμότητας, του μηδενικού έργου και της αέναης καταγγελίας. Και φυσικά και το υπόλοιπο πολιτικό προσωπικό, της κεντρικής πολιτικής σκηνής, κινείται ακριβώς στον ίδιο ρυθμό. Αφού κάθε καθυστέρηση, κάθε ολιγωρία, πολύ δε περισσότερο κάθε ακύρωση έργου οδηγεί σε βιομηχανία ερωτήσεων στη Βουλή, παράγει άφθονο καταγγελτικό λόγο, προσφέρει έτοιμες μάσκες αγανάκτησης και σίγουρα κάνει πολύ πιο εύκολο, άνετο και σίγουρο το δρόμο της επανεκλογής. Ακόμη όμως και σε πιο μικρά θέματα λειτουργίας μιας πόλης είναι χαρακτηριστική η προσήλωση σε αυτήν την αήττητη πρακτική. 
Πριν από λίγες ημέρες με πανηγυρικό τρόπο ο δήμος Θεσσαλονίκης ανακοίνωσε την εκπόνηση μελέτης για το κυκλοφοριακό, είκοσι χρόνια μετά την προηγούμενη, η οποία στο μεταξύ έμεινε… μελέτη. Αλλά και το ζήτημα των τραπεζοκαθισμάτων και ο τρόπος με τον οποίο και αυτή η διοίκηση του δήμου το αντιμετωπίζει, μαζί με το κυκλοφοριακό, αποτελούν την επιτομή της στρατηγικής με την οποία πορεύεται το πολιτικό προσωπικό, προκειμένου να εξακολουθεί να υπάρχει. Επί χρόνια παραμένουν άλυτα, ενώ, κάθε φορά που πάνε να επιλυθούν, με κάποιον τρόπο οι όποιες λύσεις αυτοϋπονομεύονται, δημιουργούνται αντιμαχόμενες πλευρές και τελικά παράγονται χιλιάδες ψήφοι διά της διαιώνισής τους. Δεν θυμάμαι προεκλογική περίοδο, χωρίς να υπάρχει παράταξη που να μην έχει ως βασική της εξαγγελία την επίλυση του κυκλοφοριακού και των τραπεζοκαθισμάτων…Ωστόσο είναι βέβαιο ότι όλα αυτά τα χρόνια υπήρξαν και προσπάθειες και παρήχθησαν αποτελέσματα έξω από αυτή τη φιλοσοφία, είναι όμως εξίσου βέβαιο ότι δεν ήταν αρκετές, για να αποτελέσουν τον κανόνα, και μάλλον αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό και στην πιο αισιόδοξη εκδοχή ίσως αποτελούν καλό σπόρο για το αύριο. Μακάρι το άρθρο αυτό, τώρα που ανοίγει σιγά σιγά η κουβέντα για τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, να ληφθεί υπόψη στις ζυμώσεις και τις συζητήσεις που γίνονται από όλους όσοι συμμετέχουν, θέλουν ή θα συμμετάσχουν στο δημόσιο διάλογο. Θα θεωρούσα δε ως πολίτης και μόνο αυτού του τόπου ότι πέτυχε, αν όλοι όσοι επιλέξουν τη δημόσια έκθεση και έχουν παρόμοια προσέγγιση για το υπάρχον πρότυπο συναντηθούν και συνεργαστούν, για να το σταματήσουν και για να επιβάλουν ένα άλλο υπόδειγμα, ενώ όσοι πεισματικά παραμένουν θιασώτες του τουλάχιστον ας προβληματιστούν…


Δημήτρης Γαλαμάτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Από το Blogger.