Ads Top

Ζάκυνθος: Υμνος στο γαλάζιο

Βράχια δίχως τέλος, που αγγίζουν τα σύννεφα, σμαραγδένια νερά, σπηλιές και φάροι που ορίζουν την πιο φαντασμαγορική δύση. Οπως ο φοίνικας ξαναγεννιέται απ’ τις στάχτες του, έτσι κι η Ζάκυνθος. Μαγεύει με τις συναρπαστικές της δυνάμεις. Με το γαλάζιο στο οποίο τυλίγεται το άνθος της Ανατολής.
Πέρασμα απ'τη μια θάλασσα, στην άλλη, το γεφύρι του Αργάσι. Το 1806 ένωνε δρόμους αληθινούς
%IMAGEALT%
Μια γλύκα σου μένει. Τη γεύεσαι στο στόμα. Ιδια απ’ την πρώτη στιγμή που πατάς στη Ζάκυνθο. Απ’ την πρώτη εντύπωση έως και την τελευταία. Την πρωτοσυναντάς στα ανταμώματα στο φέρι απ’ την Κυλλήνη, στις χαιρετούρες του λιμανιού, στην πρώτη εικόνα στα καμπαναριά του αιγιαλού, στο πνιγμένο στη βλάστηση βενετσιάνικο κάστρο.
Και έκτοτε, είναι πάντα εκεί· στα χαμόγελα που σου χαρίζονται απλόχερα, λες και ήσουν πάντοτε δικός τους, στα κεράσματα που φορτώθηκες αδυνατώντας να αντικρούσεις το απόλυτο:«σαν αυτό το κρασί, δεν έχεις δοκιμάσει!», στις αρέκιες που κάποιος, βάλθηκε να τραγουδάει από μόνος του σε κάποιο τουριστικό μαγαζί. Ολα μαζί τα βάζεις. Ανθρώπους και τοπία καταγάλανα· και ό,τι φέρνεις στον νου, από δω και στο εξής, το κάνεις με νοσταλγία.
42 μέλη και 20 μαθητές μετρά η πρώτη εν Ελλάδι Φιλαρμονική
%IMAGEALT%
Αν χρειαστεί, το ορκίζεσαι· απ’ την αρχή σε κέρδισε. Απ’ το μέγεθος ακόμα. «Οσο πρέπει» - ωραία μονάδα μέτρησης για το 3ο μεγαλύτερο Ιόνιο νησί! Κι όμως. Προλαβαίνεις να τη δεις ολόκληρη, να μην αφήσεις τίποτε, και είναι όλα τόσο διαφορετικά, που καθόλου (μα καθόλου) να μην πλήττεις.
Ημεράδα στα ανατολικά – αγριάδα στα δυτικά. Στη μέση ο Βραχίωνας, η γιγαντιαία ραχοκοκαλιά που τη σπάει κάθετα στα δύο και στον Νότο να σχηματίζονται μικρονήσια... Πελούζο – Μαραθονήσι είναι προστατευόμενα «μέλη» του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου. Δύο ώρες μακρύτερα, τα δυσπρόσιτα Στροφάδια. Κάπως έτσι την προσδιορίζεις. Αν θες να την προσδιορίσεις.
Πύλες που ανοίγουν για να περάσεις, οι ξακουστές γαλάζιες σπηλιές
%IMAGEALT%
Αν σε νοιάζουν αυτά. Για άλλους αρκεί το δικαίως περίτρανο Ναυάγιο (η δεύτερη καλύτερη για φέτος -σύμφωνα με το CNN- ελληνική παραλία), τα καλοσχηματισμένα «πόρτα» της δυτικής ακτογραμμής, οι γαλάζιες σπηλιές ή οι πιο γλυκιές αμμουδιές της ανατολικής ακτής με τα πλάι τους ακουμπισμένα ριζοχώρια και τις άλλοτε πλούσιες επαύλεις τους ακόμα να στάζουν κρασί.
Και αποκλείεις και τα πράγματα που διά ροπάλου δεν αγγίζεις. Η χελώνα Caretta caretta Μάιο με Αύγουστο απολαμβάνει την ησυχία της στον απαγορευμένο παράδεισο του Γέρακα, στη Δάφνη, στα Σεκάνια. Το δέχεσαι αυτό. Πας αλλού. Ή στριμώχνεσαι δίπλα της, εκεί που στο επιτρέπουν. Μέρη έχει. Και βουνό και θάλασσα. Και βουνίσιους και χωραΐτες.
Ωραίοι οι Ζακυνθινοί. Καπάτσοι, άντρες-γυναίκες. Πειραχτήρια. Εναν έναν τους φέρνεις στον νου και... αυτoεπιβεβαιώνεσαι! Ο Νίκος ο Κούκος, ο Γιάννης ο Βοναπάρτης, ο Φούγας, ο Μποκές, ο Σκάρπας... Ποιος Θόδωρος; Ποιος Αντώνης; «Σκέτος» κανείς. Αργησες αλλά μαθαίνεις. Ενα όνομα δεν είναι ποτέ αρκετό. Θέλει την επεξήγησή του. Αυτό το... επιπλέον κάτι.
Και όσο για το οφθαλμοφανές; Το χαρακτηριστικότερο όλων των γνωρισμάτων της Ζακύνθου – και συνάμα το πιο σοκαριστικό; Ολα όσα αντικρίζεις, ό,τι βλέπεις, είναι κτίσματα νεότερα. Στη συντριπτική τους πλειονότητα φτιαγμένα μετά το ’60. Ο 500ων ετών υλικός πολιτισμός της γκρεμίστηκε εν μια νυκτί.
Στις 12 Αυγούστου του 1953, στην τελευταία μεγάλη σεισμοπυρκαγιά, τότε επήλθε η ολοκληρωτική καταστροφή. Η Ζάκυνθος ισοπεδώθηκε. Και μιλάμε για το 99% των κτισμάτων του νησιού. Για μνημεία της εποχής της Ενετοκρατίας (300 χρόνια υμνούσαν το «Ανθος της Ανατολής»), για σπάνια έργα τέχνης, για πολύτιμα αρχεία συγγραφέων, ποιητών, για θρησκευτικά κειμήλια...
Το σμαραγδένιο κανάλι που χωρίζει την ξηρά απ'το Κορακονήσι
%IMAGEALT%
Ενα μεγάλο μέρος της πνευματικής τους κληρονομιάς, τα έργα της διανόησης, χάθηκαν. Και άλλαξε και ο πληθυσμός της, ριζικά. Από τους 48.000 προ σεισμού κατοίκους, μετά την καταστροφή απέμειναν 20.000. Ε, δεν χρειάζεται περαιτέρω εξηγήσεις για το πώς όλα μετρώνται σε «προσεισμικά ή μετά σεισμού». Αυτό είναι το σημείο μηδέν. Σε όλες τις συζητήσεις. Πάντα.
Κι όμως, ασχήμια δεν βλέπεις. Και αυτό το ορκίζεσαι. Πουθενά. Ισως στον «αγγλοκρατούμενο», το κατακαλόκαιρο, κόλπο του Λαγανά. Μα και πάλι δεν τη λες έτσι. Και βέβαια, δεν την ήξερες όπως ήταν πρώτα. Οπως τη θυμούνται οι παλιοί. Οπως μόνο να τη φαντάζεσαι μπορείς μέσα από ασπρόμαυρες γκραβούρες.
Με τη Στράτα Μαρίνα να ακουμπά στα Ρεπάρα της ακροθαλασσιάς (την άλλοτε παράκτια πόλη), με τα σκαλιά των αρχοντικών να βουτούν στη θάλασσα. «Αν ήθελες, απ’ το μπαλκόνι ψάρευες» θυμούνται στο Ρωμιάνικο, το μοναδικό εναπομείναν και κάποτε επισκέψιμο αρχοντικό της οικογενείας Ρώμα.
Οταν οι προσόψεις των νεοκλασικών παρατάσσονταν έως τον «Ξενοπούλειο» Κόκκινο Βράχο, όταν έβρισκες 100 εκκλησιές, αντί για τις 20 που ψάχνεις τώρα στα καντούνια. Κάποιες σώθηκαν, τις ξανάχτισαν, ίδιες και απαράλλαχτες, με τα τότε δομικά υλικά. Φανερωμένη, Κυρία των Αγγέλων, Αγιος Νικόλαος του Μώλου συναρμολογήθηκαν, πέτρα πέτρα (και τι πέτρα!)· με τα χαρακτηριστικά τους λιθανάγλυφα και τα πυργοειδή καμπαναριά και τα όλα τους, κούκλες!
Αγιος Διονύσιος ήταν ο μόνος που άντεξε. Το μεγαλύτερο προσκύνημα. Τον έσωσε το λείψανο του Αγίου. Ο,τι επέζησε φυλάσσεται στα μουσεία: Μεταβυζαντινό και Μουσείο Σολωμού – Επιφανών Ζακυνθίων, δεν νοείται να μην τα βάλεις στο πρόγραμμα.
Στο κελάρι του Οινοποιείου Κουμούτου, κάποια μπουκάλια μετρούν μέχρι και 4 αιώνες ζωής
%IMAGEALT%
Το πρώτο διασώζει τα προσεισμικά κειμήλια της κρητικής και επτανησιακής σχολής, το δεύτερο, αναπαριστά την κουλτούρα και την παιδεία μιας εποχής που έχει παρέλθει. Μέσα από μελάνια, οικόσημα και εικόνες· έτσι μαθαίνεις την Ιστορία.

Μπόχαλη, Σολωμός και μανοτλάτο
Βόλτα στην Μπόχαλη· στο πιο διάσημο αγνάντι. Σε μια από τις πιο παλιές συνοικίες, φυλαγμένη πίσω απ’ τον λόφο του κάστρου, με τα ανθισμένα σοκάκια, το διπλό καμπαναριό της Αγ. Παρασκευής, τον Αγ. Γεώργιο των Φιλικών με τη διασωθείσα λίστα των μυηθέντων στη Φιλική Εταιρεία. Ολο και κάτι, κάπου, βρίσκεις να έχει γλιτώσει απ’ τις φλόγες...

Αντικατοπτρισμοί στις Αλυκές, στις «λίμνες» που κάποτε προμήθευαν με αλάτι όλο το νησί
%IMAGEALT%
Πλάι του, το εβραϊκό νεκροταφείο, πάνω του, το ίδιο το κάστρο, που εγκαταλείφθηκε οριστικά από τους κατοίκους του μετά την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα. Στον προμαχώνα Grimani, το δημοφιλέστερο μπαλκόνι, μετράς κότερα αγκυροβολημένα στο λιμάνι, αναγνωρίζεις καμπαναριά, σχεδιάζεις την επόμενή σου κίνηση.
Η προτομή του Δ. Σολωμού στον Λόφο του Στράνη σηματοδοτεί το σημείο όπου ο εθνικός μας ποιητής, ακούγοντας τα κανόνια απ' την πολιορκία του Μεσολογγίου, εμπνεύστηκε τον Υμνο εις την Ελευθερία. Για το πουρνάρι κάτω απ’ το οποίο τον συνέθεσε, ούτε λόγος. Επεσε, λένε, από κεραυνό. Μόνο η ρίζα απομένει. Και η άκρα ησυχία. Με θέα σε θάλασσα και κάμπο.
Οσες φορές κι αν ήρθες δεν συνάντησες ψυχή. Απόλυτη σιγή και στους μαρμάρινους τάφους του αγγλικού νεκροταφείου. Και από εκεί, πίσω στη βουή της κατάμεστης πλατείας Σολωμού και στη συνέχειά  της, την άνω πλατεία του Αγίου Μάρκου. Εδώ διοργανώνονται οι γκιόστρες, ένα από τα παλαιότερα δρώμενα που αναβιώνουν κάθε 3ήμερο του Αγίου Πνεύματος. Σκέψου τώρα ιππότες καβάλα στ’ άλογα να μάχονται για την τιμή της καλής τους. Ενα πραγματικό «βενετσιάνικο» υπερθέαμα δηλαδή!
Προς το παρόν, μπλέκεσαι στην κίνηση. Μπαρμπούνια στα δίχτυα, μαντολάτα στους πάγκους, καφές και μεζέδες στα καντούνια. Οσους γνώρισες, εδώ τους συναντάς, με μουσική υπόκρουση τις νότες της πρώτης εν Ελλάδι Φιλαρμονικής να ξεχύνονται απ’ τα παράθυρα του πνευματικού τους κέντρου.
Δεν είναι όσο διάσημη -ούτε όσο πολυάριθμη- είναι η Κερκυραϊκή, μα την πρωτιά, κανείς δεν μπορεί να της τη στερήσει. Και τη συνέχεια. Από το 1816, ακάθεκτη. «Η μπάντα κάνει υπηρεσίες ανά 15 μέρες. Ή θα περάσει πεζοπόρο τμήμα ή θα τύχει λιτανεία ή θα κάνει συναυλία, συν όλες τις υπηρεσίες του Πάσχα», υπόσχεται ο μαέστρος Διονύσιος Μαλλιάς. Από 7-70 χρονών, όλοι στους δρόμους τη βγάζουνε! Τύχη το λένε αυτό. Ολο και κάπου θα τους πετύχεις!
Τα εντυπωσιακά λιθανάγλυφα της Κυρίας των Αγγέλων στην Χώρα. Μία από τις εκκλησίες που ξαναχτίστηκαν μετά τον καταστροφικό σεισμό
%IMAGEALT%
Αξιοπερίεργο, μα αληθινό: η προστατευόμενη περιοχή του Ε.Θ.Π.Ζ. είναι η πιο τουριστική του νησιού. Μεταμορφώνεται αλήθεια, μόλις καλοκαιριάσει. Μα εσύ είχες την τύχη να σταθείς στο τρικάμαρο θαλάσσιο γεφύρι στο Αργάσι πριν την κοσμοσυρροή. Να 'σαι όρθιος μονάχα εσύ και το λευκοκόκκινο ξωκλήσι του Αϊ Νικόλα στο ομώνυμο ακρωτήρι, να είναι δικά σου τα πρώτα βήματα στην απάτητη άμμο.
Αγνάντεψες τα ασημοκόκκινα βράχια του Γέρακα, χωρίς αντιπερισπασμούς. Πάντως, αν αρέσκεσαι στο να κοιτάς από ψηλά, κάντο σωστά. Από το φυσικό παρατηρητήριο της Παναγιάς της Σκοπιώτισσας – στην κορυφή του συνονόματου όρους. Το κάστρο της Γλαρέντζας στην Κυλλήνη, το ακρωτήρι του Γέρακα, το 9 χλμ. αμμουδερό ημικύκλιο του Λαγανά, οι καταπράσινοι «Κήποι» και στο τελείωμά τους, ο λόφος και η πόλη. 360°. Πόση ώρα μπορείς να κάτσεις εκεί; Πόσες φορές να ξανάρθεις;
Παράλληλα με τη θάλασσα, μνημονεύεις έναν παλιότερο σεισμό (του 1633) που χάρισε στον Λαγανά το φωτογενές νησάκι του Αγίου Σώστη. Ιδιόκτητο κι αυτό, ενώνεται με τη στεριά με μια ξύλινη γέφυρα και αποτελεί μια από τις κλασικές στάσεις.
Δυτικά δυτικά τώρα, άκρη άκρη, σκαρφαλώνεις στο Κερί, με τα παλιά σπίτια και την Παναγιά Κεριώτισσα. Ο Παπαγιάννης σου εξηγεί το θαύμα της «δίφατσης» εικόνας, σου δείχνει την καμένη πλευρά του Αϊ-Νικόλα, χαίρεται να σου μιλά για τα πασχαλινά τους έθιμα. Και βγαίνεις έξω. Παίρνεις ανάσα, γιατί έφτασες. Από εδώ και πέρα μετράς ηλιοβασιλέματα.

Να' ναι καλά ο Παναγιώτης!
Μεθάς απ’ τα χρώματα. Απ’ το ύψος των υπέρμετρων βράχων. Από τον παφλασμό των κυμάτων. Απ’ τα γλαροπούλια που χορεύουν πάνω απ’ το κεφάλι, απ’ τις μορφές που παίρνουν τα σύννεφα, απ’ το διαρκές βούισμα του αέρα. Λες και η δυτική ακτογραμμή αποσχίστηκε από κάπου, βίαια, με μια κίνηση, αμετάκλητα. Οπου κι αν στρέψεις το κεφάλι, σαστίζεις.

Ενα σμαραγδένιο φιόρδ σκαμμένο στη γη, το Πόρτο Βρώμη. Από το απάγκιο του αναχωρούν καραβάκια για το Ναυάγιο
%IMAGEALT%
Απ’ τον φάρο Κερίου, μια ευθεία γραμμή σ’ ανεβάζει στο Ναυάγιο, διακλαδίζεται σε σμαραγδένια φιόρδ και πίσω πάλι, σε ορεινά ανέγγιχτα χωριά. Σιτάρια σπέρνουν, βότανα μαζεύουν,  μαντζουρορίγανη αρωματική πασπαλίζουν στα αβγά και τις ντομάτες, τακουρκουτσέλια τα κάνουν τσιγαρίδια. Ολη η πλάση γύρω σου, ήταν κάποτε καταπράσινη. Φωτιές, κυνήγια, άλλαξαν το τοπίο. Μα κάποια πράγματα έμειναν αναλλοίωτα. Οπως το αλάτι που μαζεύουν στο Κορακονήσι.
Ή το περίβλεπτο καμπαναριό του Αγ. Νικολάου στο μισοχώρι Κοιλιωμένου. Με τα 5 πατώματα, τα 67 σκαλιά, τις νεκροκεφαλές και τους ουροβόρους όφεις- άλλο πράγμα! Με θέα στον Γέρακα και το Μαραθονήσι, με τα άλογα του Αντώνη του Σκάρπα να βολτάρουν τους τουρίστες σε χωμάτινα σοκάκια και... «Αμπελόστρατες», με την κουζίνα της Μίκας να σερβίρει νοστιμιές, με τον αργαλειό της Λόλας της Μένεγου να υφαίνει ολημερίς κουρελούδες, με ζεστό ψωμί απ’ τις  «Μελισσιώτισσες».
Στο πετρόχτιστο Κοιλιωμένο ξεκινά η εξερεύνηση της ορεινής Ζακύνθου
%IMAGEALT%
Εδώ που ‘ρθες, δεν νοείται άνθρωπος που να μην ξέρει να δουλεύει την πέτρα. Το διαφημίζουν τα καλοκαμωμένα σπίτια. Πού να πρωτοσταθείς; Αμα βρεις το ωραιότερο, πες μου.
Διασταύρωση στον Αγιο Λέοντα. Προς Λούχα - Γύρι ή Λιμνιώνα. Πόσοι θυμούνται να έχουν κάνει εδώ τα καλύτερα μπάνια της ζωής τους; Λίγο βορειότερα ο πλάτανος της Εξω Χώρας παρέα με τη γηραιότερη ελιά του νησιού. Στο δήλωσαν ξεκάθαρα. «Δεν χρονολογείται»! Το ίδιο αχρονολόγητα είναι και τα πηγάδια του οικισμού. Ούτε ένα, ούτε δύο. 170 - απλωμένα στο ξέφωτο. Σε ένα χαλί από μαργαρίτες. Ε, δεν είναι κι όλα εκεί, αλλά τόσα τα βγάζει η ιστορία.
Το φωτογενές νησάκι του Αγίου Σώστη στον κόλπο του Λαγανά
%IMAGEALT%
Οσα και οι οικογένειες. Κατηφορίζεις στο Καμπί, στους μυκηναϊκούς τάφους, στον υπερμεγέθη σταυρό που έστησε η χούντα εις μνήμην αυτών που χάθηκαν κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου, στην Ταβέρνα του Μιχάλη με το σπιτικό φαγητό, με τη Βάσω και το χιούμορ της (αυτά πάνε πακέτο) και θέα που κόβει την ανάσα στον όρμο της Σχίζας. Ο,τι λέει το όνομά του. Από όλη τη δυτική ακτογραμμή, τώρα στέκεσαι πάνω απ’ τα ψηλότερα βράχια. 240 μ. από τη θάλασσα. Ιλιγγος. Χάος. Τόση φαντάζεσαι και την πτώση. Κι όπως λέει και η Βάσω, δεν πρόκειται να σ’ ενοχλήσει τίποτα. «Πέφτεις και δεν σκαλώνεις».
Οι Μαριές πήραν το όνομά τους από τη Μαρία τη Μαγδαληνή και τη Μαρία του Κλωπά που κήρυξαν εδώ πρώτα τον χριστιανισμό. Εχουν και «το πάτημα» στο Πόρτο Βρώμη για όσους δεν πιστεύουν. Και το εκμαγείο του μες στην εκκλησιά, κοντά στο «γυναιτίκι» που κάθονταν εκτός θέας οι γυναίκες.
Ισως το πιο πολυφωτογραφημένο σπίτι της Εξω Χώρας
%IMAGEALT%
Πριν τουριστικοποιηθεί το Ναυάγιο μόνο ψαράδες έδεναν στο Πόρτο Βρώμη. Υπάρχουν και οι φωτογραφίες - ντοκουμέντα. Τα δεδομένα όμως άλλαξαν. Σαλπάρουν τώρα, κατά  κύματα τα τουριστικά σκάφη, βάζουν πλώρη για τη δημοφιλέστερη βόλτα του νησιού.
«Το χειμώνα μαζεύει όλη τη βρωμιά, αλλά το καλοκαίρι μας αποζημιώνει», το υπερασπίζονται. Σε πάνε κι αλλού αν το ζητήσεις, μα ο κόσμος θέλει τον «Παναγιώτη»! Και για να μην αναρωτιέσαι, έτσι λεγόταν το πλοίο που ναυάγησε μεταφέροντας παράνομα τσιγάρα απ’ την Τουρκία. Μεγάλο φορτίο. Φουμάρανε, λέει, για χρόνια οι χωριανοί.
Το λιμάνι της Ζακύνθου στο πρώτο φως, από το όρος Σκοπός
%IMAGEALT%
Στην Αναφωνήτρια αρχίζουν οι ταμπέλες για ταβέρνες με «fantastic view», «the best of the island», οι πάγκοι που σε κερνάνε μαντολάτα και οινόμελα. Και υφαντά πωλούνται, κρεμιούνται σε κοινή θέα. Ολα τοπικά; Το χωριό παίρνει το όνομά του από την εικόνα της Παναγιάς της Αναφωνήτριας που φυλάσσεται στο ομώνυμο μοναστήρι. Σε αυτό μόνασε και ο Αγ. Διονύσιος, ο μέγας προστάτης. Σε τούτη την πύλη μάλιστα, δίπλα από τον πύργο με τις ζεματίστρες, συγχώρεσε το φονιά του αδερφού του.
Εντυπωσιακή ιστορία... Αξίζει τον κόπο να τη βρεις. Και βγάζει και από ‘κει στο Πόρτο Βρώμη. Εχει δυο κόλπους, τους μοιράζονται αναμεταξύ τους τα χωριά. Το σχολικό φορτώνει παιδιά για τις Βολίμες. Είναι βλέπεις, το κεφαλοχώρι του Βορρά, σπασμένο στις Ανω, Μέσα και Κάτω γειτονιές του.
Εις διπλούν η Χώρα Ζακύνθου. Στα αριστερά, το καμπαναριό του Αγ. Διονυσίου
%IMAGEALT%
Απ’ το ξωκλήσι του Αϊ-Γιάννη ξεχωρίζεις τις συστάδες σπιτιών και (τι μπλε Θεέ μου!) να σου και το εκκλησάκι του Αγίου Σπυρίδωνα... Από ‘δω, ο δρόμος σε περνάει απέναντι, στην ανατολική όχθη. Στον Μακρύ Γιαλό, στα Ξύγκια με τις υποθαλάσσιες πηγές από θειάφι και κολλαγόνο, στο Μικρό Νησί με την ενετική βαρδιόλα και το λιμάνι του Αγ. Νικολάου - το έτερον πέρασμα σε Ναυάγιο και γαλάζιες σπηλιές.
Ξανοίχτηκες και ποιον κοροϊδεύεις; Πίσω θα πας. Στο κουφάρι του Παναγιώτη. Να το χαζέψεις ξανά και ξανά, όσο μπορείς να το χορτάσεις. Να στέκεσαι στο χείλος του γκρεμού, να μετράς τα χρώματα που παίρνει η θάλασσα όταν σκάει στα βράχια. Να είσαι εσύ κι άλλοι 100 νοματαίοι στη σιωπή και όλα να τελειώνουν όταν ο ήλιος δύσει. Οταν δεν υπάρχουν πια βαρκάκια. Τότε που φαντάζει ψεύτικο, απόκοσμο, μια κουκκίδα - απαγορευμένη να την αγγίξεις. Οταν νιώθεις σαν να το ανακάλυψες πρώτος εσύ το στολίδι της Ζακύνθου. Και θες να το κρατήσεις για πάντα κρυφό. Δεν έβλαψαν κανέναν τα όνειρα. Ετσι;


Κολύμπι σε κρυστάλλινα νερά όπου γεννά η θαλάσσια χελώνα. Περιήγηση στο θαλάσσιο πάρκο και περίπλους της επιβλητικής δυτικης ακτής. Μπλε παντού. Μοναδική «παραφωνία»; Τα ανθοστολισμένα χωριά.
Η πρόσβαση στο διάσημο Ναυάγιο γίνεται μόνο διά θαλάσσης
%IMAGEALT%

«Παρακαλώ μην ενοχλείτε. Φωλιά θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta υπό παρακολούθηση. Προστατεύεται από τον νόμο». Περπατώντας κατά τις 8 το πρωί στην παραλία του Γέρακα αντικρίζω την πιο ωραία προειδοποίηση της ζωής μου κι όταν, μετά από λίγο, βλέπω τα κεφαλάκια να ξεπροβάλλουν από την άμμο, να κατευθύνονται ενστικτωδώς προς τη θάλασσα και να χάνονται στ’ ανοιχτά, νιώθω ευτυχής. Κάθε εξαιρετικό θέαμα είναι και σπάνιο…

Ο ανοιχτός κόλπος του Λαγανά στα νότια του νησιού εκτείνεται μεταξύ των ακρωτηρίων Μαραθιά και Γέρακα με συνολικό μήκος ακτών περίπου 20 χλμ. αποτελώντας τον σημαντικότερο βιότοπο αναπαραγωγής της χελώνας Caretta caretta, σε όλη τη Μεσόγειο, καθώς εδώ πραγματοποιείται το 25% των γεννήσεων.

Παιχνίδια στο νερό
%IMAGEALT%

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη παρουσία της ποσειδωνίας, ενός αρχέγονου είδους φυκιού, πιστοποιεί την τεράστια οικολογική αξία της περιοχής, γι’ αυτό και δημιουργήθηκε, εδώ, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο στην Ελλάδα εν έτει 1999. Γέρακας, Δάφνη, Σεκάνια αποτελούν τρεις παραλίες-ύμνους στη φύση, που είναι συνάμα και σημαντικότατες για την ωοτοκία των υπέροχων θηλαστικών.
Στη Δάφνη επιτρέπεται να κολυμπήσετε κι εσείς, καθώς έχει προβλεφθεί ειδικός χώρος που φυλάσσεται από τους εργαζόμενους αλλά και τους εθελοντές που συρρέουν κάθε χρόνο, απ’ όλο τον κόσμο. Εδώ βρίσκεται και το Θεματικό Εκθεσιακό Κέντρο Θαλάσσιας Χελώνας Caretta caretta, με εξαιρετικές αναπαραστάσεις, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, προβολή ταινίας, αλλά κυρίως άρτια ξενάγηση, τα οποία αποτελούν την καλύτερη μύηση στον κόσμο του υπέροχου αυτού πλάσματος που απειλείται παγκοσμίως με εξαφάνιση.

Λούχα, ένα από τα ωραιότερα παραδοσιακά χωριά της Ζακύνθου
%IMAGEALT%
Οταν δε δείτε τουριστικό σκάφος με προορισμό το ακατοίκητο Μαραθονήσι, μην το σκεφθείτε... Επιβιβαστείτε αμέσως! Αποτελεί άλλο ένα σημείο ωοτοκίας, το οποίο μοιάζει να βγήκε από προσπέκτους εξωτικού προορισμού, προκαλώντας για βουτιές στα πρασινογάλαζα νερά του. Οσο για το σχήμα του; Μοιάζει κι αυτό με τεράστια θαλάσσια χελώνα, φορτωμένη πεύκα!

Παράδοξη συνύπαρξη
Καθώς η τουριστική ανάπτυξη προηγήθηκε κατά πολύ της οικολογικής ευαισθησίας στη χώρα μας, στη Ζάκυνθο παρουσιάζεται το οξύμωρο να συνυπάρχουν στον κόλπο του Λαγανά η Caretta caretta με τον... Homo – Mass Touristus! Εδώ βρίσκονται κοινώς οι μεγάλες all inclusive ξενοδοχειακές μονάδες που υπηρετούν το μοντέλο του μαζικού τουρισμού, αλλοιώνοντας αρκετά τη φυσιογνωμία του περιβάλλοντος, το οποίο, υπό την προσθήκη αμέτρητων μπαρ, κλαμπ, και άλλων επιχειρήσεων, παραπέμπει σε  ξεπερασμένο κακέκτυπο της δεκαετίας του ΄80.
Κι όμως… Είναι τέτοια η ομορφιά του Λαγανά, που αν απομακρυνθείς λίγο από το πολύβουο κέντρο, νιώθεις σαν να διακτινίζεσαι εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Πίσω από την «ξενοδοχοπολιτεία», για παράδειγμα, σε υποδέχεται ένας απέραντος ελαιώνας, επιβλητικός και ήσυχος. Οι τεράστιοι κορμοί των αιωνόβιων λιόδεντρων, γλυπτά στη σμίλη του χρόνου, προκαλούν τον θαυμασμό τόσο με την ομορφιά τους όσο και με την επιμονή τους να δίνουν ακόμα τον ζωοδότη καρπό.
Ακόμα και ο σεισμός του 1622 άφησε κάτι θετικό στον Λαγανά –όπως αποδείχθηκε σχεδόν 4 αιώνες μετά– καθώς απέκοψε το ακρωτήρι του Αη Σώστη το οποίο μετετράπη σε... νησάκι και με τη βοήθεια ενός μικρού ξύλινου γεφυριού σε... τουριστική ατραξιόν.
Ο εντυπωσιακός Αγιος Σπυρίδωνας στις Βολίμες
%IMAGEALT%
Κι επειδή κάθε τουριστικά ανεπτυγμένος τόπος που σέβεται τον εαυτό του οφείλει να προτείνει ιδανικό ηλιοβασίλεμα, η νοτιοδυτική Ζάκυνθος προσφέρει το Κερί για πανοραμικό αγνάντι στο Ιόνιο την ώρα που ο ήλιος κοκκινίζει τις Μυζήθρες…τους δύο επιβλητικούς μονόλιθους που ξεπροβάλλουν από τη θάλασσα κλέβοντας την παράσταση.
Εκτός όμως από το μνημείο της φύσης θα σας παροτρύναμε να δείτε και αυτό του ανθρώπου επισκεπτόμενοι την πανέμορφη εκκλησία της Παναγίας της Κεριώτισσας, με τους αρχαιοελληνικούς κίονες και το φημισμένο για την ακουστική του καμπαναριό. Η εκκλησία άνηκε στη Βενετία και παραχωρήθηκε στους κατοίκους του χωριού με δουκικό διάταγμα το 1630.
Αξιομνημόνευτο είναι επίσης ότι στο Κερί βρίσκεται η μεγαλύτερη ελληνική σημαία στον κόσμο, η οποία έχει κερδίσει μία θέση στις σελίδες του βιβλίου Γκίνες! Καταλαμβάνει εμβαδόν 667 τ.μ. (36,90 μ. πλάτος και 18,10 μ. ύψος), ζυγίζει 80 κιλά και κυματίζει στον ιστό από ύψος 50 μέτρων, γεγονός που την κάνει ορατή από δεκάδες μίλια δυτικά του Ιονίου.
Από τον παραθαλάσσιο οικισμό Λίμνη Κεριού και το γραφικό του λιμανάκι, που αποτελούσε κατά την αρχαιότητα έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους της Ζακύνθου, ξεκινούν κρουαζιέρες προς τον κόλπο του Λαγανά και τις περίφημες νοτιοδυτικές ακτές. Πριν επιβιβαστείτε,  αναζητήστε την «πηγή του Ηροδότου» γνωστή από την αρχαιότητα, με νερό που αναβλύζει από τη γη μέχρι και σήμερα.

Θαλάσσια εκδρομή
Στη Ζάκυνθο έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε μία από τις καλύτερες θαλάσσιες περιηγήσεις στον κόσμο! Ενα ταξίδι από αυτά που όταν τελειώνουν σε κάνουν να νιώθεις την ευδαιμονία μόνιμη θαμώνα της ψυχής κι όχι περαστική αγαπημένη.
Ευχάριστη «ρουτίνα» οι σπηλιές με τα βαθυγάλανα νερά. Εδώ, το πέτρινο πρόσωπο του Ποσειδώνα
%IMAGEALT%
Η νοτιοδυτική πλευρά της χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακές κάθετες βραχώδεις πλαγιές που περικλείουν κολπίσκους με τιρκουάζ νερά, ή δημιουργούν καμαρωτές πύλες μέσα από τις οποίες διέρχονται τα καΐκια και δεκάδες σπηλιές όπου όλοι βουτούν για μια εξερεύνηση στα σκοτεινά ενδότερα. Γιατί άραγε ένα πέρασμα που διαρκεί λίγα μόλις δευτερόλεπτα προκαλεί τέτοια ευχάριστη αναστάτωση; Τι είναι αυτό που κάνει τους μεγάλους να εκπλήσσονται σαν παιδιά;
Το μυστικό για ακόμη μεγαλύτερη απόλαυση είναι να επιλέξετε για την εκδρομή μία ημέρα με εντελώς ακύμαντη θάλασσα και κατά προτίμηση απογευματινές ώρες όταν τα μαγευτικά τοπία φωτίζονται ιδανικά και χαρίζουν απίθανες εικόνες στις φωτογραφικές μηχανές και τις βιντεοκάμερες.
Εδώ βρίσκεται και το περίφημο «Ναυάγιο», σήμα κατατεθέν του νησιού και μία από τις διασημότερες παραλίες του κόσμου. Οταν το 1983 το λιμενικό, εν μέσω τρικυμίας, καταδίωκε στα δυτικά παράλια της Ζακύνθου ένα πλοίο που μετέφερε λαθραία τσιγάρα και ποτά, έχοντας ως αποτέλεσμα την προσάραξή του στην παραλία, κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί την αναγνωρισιμότητα που θα προσέφερε στο νησί το συγκεκριμένο γεγονός.
Σήμερα το Ναυάγιο φιγουράρει σε εκατοντάδες λευκώματα και διεθνείς ταξιδιωτικούς οδηγούς ανά την υφήλιο - και δίκαια! Η πρόσβαση γίνεται μόνο δια θαλάσσης, ενώ πέρυσι καταργήθηκε και η δυνατότητα να θαυμάσετε πανοραμικά την παραλία από την εξέδρα που είχε στηθεί έξω από το χωριό της Αναφωνήτριας.

Τα Κεντινάρια, το Κατέβασμα και η Σχίζα είναι μερικοί μόνο από τους απότομους όρμους στους οποίους αν δεν κολυμπήσεις αισθάνεσαι ότι αμάρτησες, ενώ στα μέσα της διαδρομής, το Πόρτο Ρόξα και ο Λιμιώνας. Δύο μικροί κολπίσκοι προικισμένοι από τη φύση με δέντρα που αγκαλιάζουν τα κρυστάλλινα νερά κι όλα είναι ονειρικά!
Το ξύλινο γεφυράκι ενώνει τον κόλπο του Λαγανά με το νησάκι του Αϊ-Σώστη
%IMAGEALT%
Τι κι αν δεν έχουν παραλία; Από τα βραχάκια κάνετε βουτιές θαυμάζοντας το απότομο ανάγλυφο των βουνών κι όταν σημάνει η ώρα που πρέπει να αναπληρώσετε δυνάμεις, τα παρακείμενα ταβερνάκια θα σας αποζημιώσουν με τις καλύτερες λιχουδιές.

Εκπλήξεις στα ορεινά
Στα χωριά που απλώνονται βορειοδυτικά του Λαγανά όπως το Μουζάκι, ο Αγαλάς, ο Παντοκράτορας, η Λιθακιά μπορεί να καταλάβει κανείς γιατί ονομάστηκε η Ζάκυνθος «Φιόρο του Λεβάντε». Λουλουδιάζει ο τόπος! Μεθάς με τ’ αρώματα και τα χρώματα περιδιαβαίνοντας τα στενά σοκάκια, χαζεύοντας τις αυλές όμορφων των σπιτιών.
Η παραλία του Γέρακα εξ αδιαιρέτου μοιρασμένη σε χελώνες και ανθρώπους
%IMAGEALT%
Ενετικά κτίρια κι εκκλησιές υποβοηθούν το ρομάντζο κι άμα πιάσεις την κουβέντα με κανέναν ντόπιο και σου μιλήσει τραγουδιστά σε ελληνικά μεν διανθισμένα όμως με ιταλικές παρλάτες, λες κι εσύ «ναίσκε Παναγία μου, καλά που ήρθα!» Αμα κάτσεις δε και στο τραπέζι τους και σε τρατάρουν τοπικές νοστιμιές με δικό τους κρασί... πες μου μετά εσύ!
Τα χωριά διαθέτουν εξάλλου και μνημεία που σπάνια θα βρείτε αλλού, όχι μόνο στη Ζάκυνθο αλλά και σε όλη την Ελλάδα, όπως τα περίφημα «12 πηγάδια του Ανδρονιού» που βρίσκονται στην ύπαιθρο του Αγαλά και είναι κατάλοιπο της Ενετοκρατίας του 11ου αιώνα. Στην περιοχή βρίσκεται και το σπήλαιο του Δαμιανού, με το αξιοπερίεργο των δύο εισόδων.
Εικόνα με σφραγίδα από τα ορεινά χωριά της Ζακύνθου
%IMAGEALT%
Αν θέλετε όμως να μεταφερθείτε στην εποχή που μεσουρανούσαν οι κόντηδες και οι κοντέσες, δεν έχετε παρά να επισκεφθείτε το μοναδικής αρχιτεκτονικής αρχοντικό Λούτζη στη Σαρακίνα.
Αν και δεν είναι αναπαλαιωμένο και πολλές του αίθουσες δεν έχουν καν σκεπή, θα εντυπωσιαστείτε τόσο από το καθαυτό κτίσμα όσο και από τους ευωδιαστούς κήπους και τα περίφημα αίθρια. (Η είσοδος στο αρχοντικό μπορεί να πραγματοποιηθεί κατόπιν συνεννόησης με τον δήμο Λαγανά).
Ενα από τα πιο δραστήρια χωριά της νοτιοδυτικής Ζακύνθου είναι το Κοιλιωμένο, απ’ όπου μπορείτε να προμηθευτείτε εξαιρετικά παρασκευάσματα από τον γυναικείο συνεταιρισμό «Οι Μελισσιώτισσες».
Εδώ, δουλεύουν και δημιουργούν σπουδαίοι «μαστόροι τση πέτρας» και παραδοσιακά έχει αναπτυχθεί η λιθοξοΐα και η αγγειοπλαστική, γι’ αυτό και θεωρείται από τα πιο «περιποιημένα» χωριά σε όλο το νησί.
Λιθοξόοι και αγγειοπλάστες είναι και αρκετοί κάτοικοι από το χωριό Αγιος Λέων ή Αη Λιό, όπως το λένε οι Ζακυνθινοί, εξαιτίας της ομώνυμης εκκλησίας που δεσπόζει στον λόφο. Ομως το αξιοπερίεργο στην εκκλησία του Αγίου Λέοντα, είναι το καμπαναριό, το οποίο έχει ως βάση παλιό ανεμόμυλο!
Ακόμα και η Μάνη υπάρχει στη Ζάκυνθο αφού τα χωριά Λούχα και Γύρη θυμίζουν καστροχώρια. Δεν είναι τυχαίο. Οι πρώτοι τους κάτοικοι έφθασαν όντως από την Πελοπόννησο και η μόνη διαφορά με τα μανιάτικα χωριά είναι ότι ετούτα είναι πνιγμένα στο πράσινο!
Το ένστικτο έλκει τα χελωνάκια προς τη θάλασσα μόλις βγουν από τ’ αβγό τους
%IMAGEALT%
Οσο για τις Μαριές, οφείλουν, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, την ονομασία τους στη Μαρία τη Μαγδαληνή, η οποία έφθασε ως εδώ το 34 μ.Χ. και μίλησε στους κατοίκους για τον Χριστό.
Η αρχιτεκτονική των ορεινών χωριών, που βασίζεται στην πέτρα και τα κεραμίδια, χαρακτηρίζει και τις Ορθονιές, που περιστοιχίζονται από ελαιώνες κι αμπελώνες. Οπως σε όλα τα χωριά της περιοχής θα βρείτε κι εδώ τα ζακυνθινά υφαντά που κάποτε υπήρχαν σε όλο το νησί.
Τέλος, μια επίσκεψη στο ιστορικό Μοναστήρι της Σπηλιώτισσας, που ιδρύθηκε στα μέσα του 16ου αιώνα, θα σας «δέσει» ακόμα περισσότερο με τον όμορφο αυτό τόπο.
Η περιήγηση μπορεί να τελειώσει στις Βολίμες, το μεγαλύτερο από τα ορεινά χωριά της Ζακύνθου, καθώς οι τρεις οικισμοί του ξεκινούν από την κορυφή του όρους Βραχίωνα (Aνω Βολίμες) για να καταλήξουν έως τη θάλασσα (Κάτω Βολίμες).
Πευκοδάση περιτριγυρίζουν το χωριό, ενώ οι ελαιώνες και τ’ αμπέλια απασχολούν τους ανθρώπους. Κι αυτοί σβήνουν την κούρασή τους στο βαθύ μπλε που απλώνεται μπροστά τους και το λιόγερμα και αφήνουν το βλέμμα να βυθιστεί, μαζί με τον ήλιο, στο πέλαγος.






Κείμενο: Ηλέκτρα Φατούρου ,Θύμιος Κάκος
Φωτογραφίες: Γιώργος Πατρουδάκης, Εύη Φραγκολιά

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Από το Blogger.