Ads Top

Ούτε Α’ προβλήτα, ούτε το 3,5% παίρνει ο δήμος Θεσσαλονίκης

Της Σοφίας Χριστοφορίδου

Καμία από τις υποσχέσεις που είχαν δοθεί στο δήμο Θεσσαλονίκης για την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού δεν περιλαμβάνεται στο σχέδιο σύμβασης παραχώρησης που αποκαλύπτει σήμερα η «ΜτΚ». Ούτε η πρώτη προβλήτα παραχωρείται στο δήμο, ούτε το ετήσιο «ενοίκιο» 3,5% επί του τζίρου της ΟΛΘ ΑΕ εκχωρείται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Σχετικά με την Α’ προβλήτα στη σύμβαση αναφέρεται ότι θα διασφαλιστεί η συνεχής, απρόσκοπτη και ελεύθερη πρόσβαση του κοινού, εξαιρουμένων μόνο των ανοιχτών χώρων που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία των υδροπλάνων και της κρουαζιέρας. Οι δραστηριότητες και η εκμετάλλευση των κτιρίων για τα οποία ισχύει ειδική ρύθμιση, καθορίζονται από την κοινή υπουργική απόφαση 16968/27.3.2011 (ΦΕΚ 375Β/5.4.2011) η οποία θα παραμείνει σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης.

Η υπουργική απόφαση
Η εν λόγω υπουργική απόφαση (με τις υπογραφές των Β. Βενιζέλου, Χ. Παπουτσή) καθορίζει ότι το ισόγειο της αποθήκης Α’ παραχωρείται για τη στέγαση του Μουσείου Κινηματογράφου, ο όροφος της αποθήκης Α’ για τη στέγαση του Μουσείου Φωτογραφίας, η αποθήκη Β1 στο Κρατικό Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, οι αποθήκες Δ και που έχουν διαμορφωθεί ως χώροι κινηματογραφικών προβολών και συνεδρίων 1 (σ.σ. αίθουσες Φρ. Λιάππα, Τώνια Μαρκετάκη, Τζον Κασσαβέτης, Σταύρος Τορνές) εκμισθώνονται από τον ΟΛΘ για ανάλογη με τον προορισμό τους εμπορική εκμετάλλευση, υπό τον όρο ότι και οι τέσσερις αίθουσες θα διατίθενται από τον μισθωτή για τις ανάγκες του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, χωρίς αντάλλαγμα. Ο χώρος της αποθήκης Γ’ διατίθεται από τον ΟΛΘ για την πραγματοποίηση εκθεσιακών, μουσικών, συνεδριακών ή άλλων συναφών δραστηριοτήτων. Η παραχώρηση σε φορείς εποπτευόμενους από το Υπουργείο Πολιτισμού παρέχεται με μόνο αντάλλαγμα την κάλυψη εξόδων λειτουργίας, ενώ προς άλλα φυσικά και νομικά πρόσωπα έναντι ευλόγου τιμήματος, που καθορίζει και εισπράττει ο ΟΛΘ. Οι υπαίθριοι χώροι της α’ προβλήτας παραχωρούνται ή μισθώνονται από τον ΟΛΘ για την πραγματοποίηση μουσικών, χορευτικών ή άλλων συναφών δραστηριοτήτων. Η αποθήκη Β2 εκμισθώνεται από τον ΟΛΘ ΑΕ για τη λειτουργία εστιατορίου-καφετέριας (σήμερα εκεί βρίσκεται το Kitchen Bar).

Ο ρόλος του δήμου
Πουθενά στη σύμβαση δεν αναφέρεται ότι οποιοδήποτε κτίριο θα παραχωρηθεί στο δήμο Θεσσαλονίκης, παρά μόνο διατηρεί τις υπάρχουσες χρήσεις στα κτίρια της Α’ προβλήτας. Στο κείμενο της σύμβασης υπάρχει η πρόβλεψη ότι ο (ιδιωτικός, πλέον) ΟΛΘ «θα διαβουλεύεται με τον δήμο Θεσσαλονίκης και τη Λιμενική Αρχή Θεσσαλονίκης με σκοπό τη διατύπωση ενός πλαισίου για τη φιλοξενία και την υποστήριξη πολιτιστικών και δημόσιων εκδηλώσεων μέσα από τη χρήση χώρων της Α’ προβλήτας». Επίσης, προβλέπεται ότι οι λεπτομέρειες, που αφορούν στη χρήση, εκμετάλλευση διατήρηση των διαφόρων περιοχών, υποδομών και κτιρίων καθώς και την κατανομή των ευθυνών και του κόστους καθορίζονται σε παράρτημα που προσαρτάται στη σύμβαση. Η εταιρεία θα διαβουλεύεται με το δήμο πριν από την έναρξη στην Α’ προβλήτα και σε μέρος της Β’ προβλήτας.

Προφορικές διαβεβαιώσεις
Υπενθυμίζεται ότι ο Αλέξης Τσίπρας είχε υποσχεθεί από το βήμα της 81ης ΔΕΘ την παραχώρηση της Α’ προβλήτας «στο λαό της Θεσσαλονίκης». Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης θεωρεί ότι θα εκπληρωθεί η κυβερνητική υπόσχεση, ότι μετά την υπογραφή της σύμβασης θα ψηφιστεί νόμος που θα ρυθμίζει τα ζητήματα της παραχώρησης, με αντίστοιχο τρόπο όπως συνέβη και στην περίπτωση της Δραπετσώνας, με τη διαφορά ότι το παράκτιο μέτωπο των πρώην Λιπασμάτων έκτασης 90 στρεμμάτων, είχε εξαιρεθεί από το πακέτο πώλησης του ΟΛΠ. Σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις που έλαβε ο κ. Μπουτάρης από κυβερνητικά χείλη, στο δήμο θα παραχωρηθούν η αποθήκη Δ’ με τα κτίρια των κινηματογραφικών αιθουσών, τα κτίρια των μουσείων φωτογραφίας και κινηματογράφου, η αποθήκη που εκμισθώνεται σε εστιατόριο, το κτίριο του παλιού βρεφονηπιακού σταθμού και τα διπλανά κτίρια του στρατού, καθώς και το κτίριο της παλιάς κατοικίας του λιμενάρχη.
«Αν ο ιδιώτης αναλάβει και τη συντήρηση και καθαριότητα, αυτό μας βολεύει» αναφέρει, προσθέτοντας ότι από τις επαφές που είχε ο ίδιος με τους εκπροσώπους και των τεσσάρων ενδιαφερόμενων διαπίστωσε ότι «κανείς δεν ενδιαφέρεται για την Α’ προβλήτα και το παλιό τελωνείο».

Τα έσοδα από το 3,5% στο δημόσιο

Μια άλλη υπόσχεση, που δεν φαίνεται να περιλαμβάνεται στο σχέδιο της σύμβασης παραχώρησης είναι η απόδοση του 3,5% του τζίρου της ΟΛΘ Α.Ε. ετησίως στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στη σύμβαση παραχώρησης αναφέρεται ότι το ετήσιο αυτό «ενοίκιο» θα καταβάλλεται στην Ελληνική Δημοκρατία (χωρίς καμία αναφορά στο δήμο) και ότι δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από 1,8 εκατ. ευρώ. Και σε αυτήν την περίπτωση η εκπλήρωση της υπόσχεσης για μεταφορά αυτού του πόρου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση μετατίθεται για μετά την υπογραφή της σύμβασης με τον ιδιώτη.
Ρητώς ξεκαθαρίζεται, ότι οι παραχωρήσεις δεν θα πρέπει να εμποδίζουν τις λιμενικές λειτουργίες και τους όρους ασφαλείας. Επίσης, ξεκαθαρίζεται ότι η ανάδοχος εταιρεία δεν θα εισάγει κανένα μέτρο για τον έλεγχο πρόσβασης (π.χ. τροποποιώντας το σχέδιο ασφάλειας) με σκοπό τον περιορισμό της πρόσβασης στην Α’ προβλήτα. Επίσης, ξεκαθαρίζεται ότι δεν πρόκειται να μπει τίμημα για την είσοδο στους χώρους του λιμανιού με σκοπό την επίσκεψη στα μουσεία ή τη συμμετοχή σε πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Ψαλιδισμένοι οι στόχοι ανάπτυξης του λιμανιού

Χαμηλότερα των προσδοκιών, αλλά και των δυνατοτήτων ανάπτυξης που έχει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, τίθεται ο πήχης, όπως προκύπτει από το κείμενο της σύμβασης παραχώρησης, που αποκαλύπτει σήμερα η «ΜτΚ». Επίσης οι επενδύσεις του ιδιώτη συνδέονται με την ολοκλήρωση δημόσιων έργων που ήδη έχει καθυστερήσει αρκετά χρόνια.
Οι υποχρεωτικές επενδύσεις και οι στόχοι για την αύξηση της διακίνησης φορτίων αποτελούν τα δύο μείζονα ζητήματα για την ανάπτυξη του λιμανιού, αφού το τίμημα για τις 6.753.600 μετοχές είναι δευτερευούσης σημασίας, αφενός μεν γιατί δύσκολα θα ξεπεραστεί το όριο των 150 εκατ. ευρώ, αφετέρου δε, γιατί αυτά τα χρήματα θα είναι μια σταγόνα στον ωκεανό του δημόσιου χρέους. Με τους στόχους που τίθενται, παρέχεται κάθε διευκόλυνση προς τους ενδιαφερόμενους επενδυτές, προκειμένου να τελεσφορήσει ο διαγωνισμός για το 67% των μετοχών της ΟΛΘ Α.Ε. και στις 24 Μαρτίου, οπότε είναι η καταληκτική ημερομηνία, να υποβληθούν δεσμευτικές προσφορές και από τις τέσσερις εταιρείες που συνεχίζουν να δείχνουν ενδιαφέρον, από το 2014 οπότε και πραγματοποιήθηκε το πρώτο στάδιο του διαγωνισμού μέχρι και σήμερα. Η συμφωνία αναρτήθηκε στο virtual data room στις 20 Ιανουαρίου και μετά το άνοιγμα των φακέλων και την ανάδειξη του προτιμητέου επενδυτή, το αποτέλεσμα του διαγωνισμού θα κυρωθεί αφού προηγουμένως εγκριθεί από το Κοινοβούλιο με έναν ή περισσότερους νόμους, δημοσιευτεί σε ΦΕΚ και η εταιρεία προσκομίσει στο ελληνικό δημόσιο εγγυητική επιστολή τουλάχιστον 10 εκατ. ευρώ (και μια εγγυητική τουλάχιστον 20 εκατ. ευρώ κατά την έναρξη της πρώτης περιόδου κεφαλαιουχικών δαπανών/capex). Με την επικύρωση της συμφωνίας θα περιέλθει στον ιδιώτη επενδυτή λιμενική ζώνη 1.550.000 τ.μ. που εκτείνεται σε μήκος 3,5χλμ και διαθέτει 6.150 μέτρα κρηπιδωμάτων. Στο κείμενο της συμφωνίας περιγράφονται αναλυτικά τα κτίρια και οι χρήσεις σε κάθε λιμενική ζώνη παραχώρησης. Τον πρώτο χρόνο μετά την ανάληψη της διαχείρισης του λιμανιού, ο ιδιώτης θα πρέπει να καταρτίσει ένα αρχικό σχέδιο ανάπτυξης μέχρι το 2021 (το οποίο η Ελληνική Δημοκρατία έχει δικαίωμα να απορρίψει). Ενάμιση χρόνο μετά την επικύρωση της συμφωνίας, ο ανάδοχος έχει το δικαίωμα να αναθέσει μέρος ή το σύνολο των δικαιωμάτων που αποκτά επί του λιμανιού σε τρίτους, (υπεργολάβους ή παρόχους υπηρεσιών), ενημερώνοντας τις ελληνικές αρχές.

Υποχρεωτικές επενδύσεις
Προβλέπεται ότι θα επενδυθούν συνολικά 180 εκατ. ευρώ, ποσό αρκετά χαμηλότερο τόσο από τα 309 εκατ. ευρώ που προέβλεπε το business plan του ΟΛΘ, όσο και από τα 218 εκατ. ευρώ που πρότεινε το υπουργείο Ναυτιλίας. Από αυτά, τα 130 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανάπτυξη της έκτης προβλήτας, όπου διακινούνται τα εμπορευματοκιβώτια. Συγκεκριμένα η έκτη προβλήτα θα επεκταθεί κατά 440 μέτρα, εκ των οποίων τουλάχιστον στα 400μ. θα εξασφαλιστεί βύθισμα 16,5 μέτρων, ώστε να δημιουργηθεί μια πρόσθετη θέση ελλιμενισμού. Σημειωτέον, ότι αρχικά ο στόχος είχε τεθεί στα 600 μέτρα επέκτασης και στη δημιουργία δύο πρόσθετων θέσεων ελλιμενισμού. Άλλα 30 εκατ. ευρώ θα πρέπει να επενδυθούν για την ανανέωση του μηχανολογικού εξοπλισμού στην έκτη προβλήτα και στην προβλήτα εκφόρτωσης του χύδην φορτίου, ενώ 20 εκατ. ευρώ θα πρέπει να διατεθούν για την ανάπτυξη της προβλήτας γενικού φορτίου. Οι επενδύσεις προβλέπεται ότι θα αρχίσουν μετά τον τρίτο χρόνο από την έναρξη της παραχώρησης και όχι αμέσως μετά την υπογραφή της σύβασης και θα πρέπει να ολοκληρωθούν σε μια πενταετία.

Υπό προϋποθέσεις
Όμως, η συγκεκριμένη πρόβλεψη τελεί υπό αίρεση: εάν μέχρι τότε δεν έχουν ολοκληρωθεί η σιδηροδρομική σύνδεση της έκτης προβλήτας με το σιδηροδρομικό δίκτυο και η σύνδεση του λιμανιού με τον οδικό άξονα ΠΑΘΕ (Πάτρα – Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Εύζωνοι), το χρονοδιάγραμμα των αρχικών επενδύσεων παρατείνεται για ένα έτος. Μόλις στα τέλη Αυγούστου του 2016 η Μητροπολιτική Επιτροπή Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας γνωμοδότησε υπέρ της μελέτης της ΕΡΓΟΣΕ για την σύνδεση του 6ου προβλήτα με το σιδηροδρομικό δίκτυο, μέσω σιδηροδρομικής γέφυρας μήκους 1 χλμ., προϋπολογισμού 15 εκατ. ευρώ. Στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης υπάρχει μεν σιδηροδρομική σύνδεση, η οποία όμως είναι «κολοβή», καθώς για λίγες εκατοντάδες μέτρα το σιδηροδρομικό δίκτυο δεν φτάνει μέχρι τον Σταθμό Εμπορευματοκιβωτίων και έτσι τα εμπορεύματα διακινούνται απευθείας, αλλά μέσω της γραμμής που διασχίζει εγκάρσια την οδό 26ης Οκτωβρίου και εισέρχεται από την Πύλη 11. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, η ελλιπής σιδηροδρομική σύνδεση από τον ΟΛΘ έως το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο επηρεάζει κατά περίπου 30% το κόστος της σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων προς τις γειτονικές μας χώρες. Αυτή την έλλειψη έρχεται να θεραπεύσει το έργο της ΕΡΓΟΣΕ «6ος προβλήτας ΟΛΘ – Θεσσαλονίκη – Στρυμώνας – Προμαχώνας» που κυρίως αφορά την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης που όμως θα χρειαστεί τουλάχιστον τρία χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί. Μία ακόμη τραγική έλλειψη είναι ότι η συνδετήρια οδός του λιμανιού με τον οδικό άξονα Πάτρα – Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Εύζωνοι είναι «τυφλή». Από έναν δρόμο συνολικού μήκους 3 χιλιομέτρων που ξεκίνησε να κατασκευάζεται πριν 20 χρόνια έχει ολοκληρωθεί (σε μονό κλάδο) οδογέφυρα μήκους 2.100 μέτρων. Για το υπόλοιπο τμήμα των 900μ. τα φορτηγά που βγαίνουν από το λιμάνι ακολουθούν παρακαμπτήριο στην περιοχή Καλοχωρίου μέχρι τα φανάρια της Λαχαναγοράς. Σε εκείνο το σημείο όμως ο κόμβος Κ16 γίνεται ανισόπεδος, τα φανάρια καταργούνται και τα φορτηγά δεν μπορούν να μπουν στον αυτοκινητόδρομο. Για να τελειώσει και το υπόλοιπο κομμάτι θα πρέπει να ολοκληρωθεί η οριστική μελέτη, να ενταχθεί το έργο στο ΕΣΠΑ, να δημοπρατηθεί και να κατασκευαστεί σε ένα εύλογο (ή και παράλογο) χρονικό διάστημα.

Στασιμότητα για μια δεκαετία

Ο στόχος για τη διακίνηση, σύμφωνα με τη σύμβαση παραχώρησης, που δημοσιεύει σήμερα η «ΜτΚ», είναι κατώτερος των προσδοκιών που είχαν όσοι φορείς στήριξαν τη διαδικασία της ιδιωτικοποίησης, με την ελπίδα ότι ο ιδιώτης επενδυτής θα φέρει πελάτες και φορτία και θα ανοίξει δουλειές. Από τον έκτο χρόνο μετά την παραχώρηση και μέχρι τον ένατο χρόνο, ο στόχος για τη διακίνηση κοντέινερς ορίζεται στα 370.000 TEU’s. Από το δέκατο έτος και για τα επόμενα δέκα χρόνια η διακίνηση θα πρέπει να φτάσει τα 510.000 κοντέινερς, επίπεδο διακίνησης που μπορεί να εξυπηρετήσει το λιμάνι με την υπάρχουσα δυναμική του και χωρίς νέες επενδύσεις (είχε φτάσει σε αυτά τα επίπεδα το 2007). Από το εικοστό έτος μέχρι την ολοκλήρωση της παραχώρησης, στα 40 χρόνια, η σύμβαση ορίζει ότι η διακίνηση θα πρέπει να φτάσει στα 650.000 κοντέινερς. Με αυτά τα δεδομένα, αν ο ιδιώτης αναλάβει τη διαχείριση του λιμανιού από το 2018, «υποχρεώνεται» να διατηρήσει τη διακίνηση κοντέινερς για την επόμενη δεκαετία στάσιμη, στα επίπεδα διακίνησης του 2016. Το αποκορύφωμα της διακίνησης τοποθετείται μεταξύ 2037 και 2058, όταν σύμφωνα με το master plan του ΟΛΘ και τη μελέτη της Ocean Shipping Comsultants, αυτά τα επίπεδα διακίνησης θα τα πετύχαινε το λιμάνι το 2024!

Ως προς το συμβατικό φορτίο ο στόχος ορίζεται:
– σε 3.800.000 τόνους/έτος, από το 6ο μέχρι και το 9ο έτος από την παραχώρηση του λιμανιού, δηλαδή σε πιο χαμηλά επίπεδα από αυτά που διακινούνται σήμερα από το λιμάνι (4.000.000 τόνοι/έτος σήμερα).
– σε 4.800.000 τόνους/έτος από το 10ο έως το 19ο έτος.
– σε 5.000.000 τόνους/έτος από το 20ο έως τη λήξη της παραχώρησης.
Αν ο επενδυτής δεν καταφέρει να πιάσει αυτούς τους ιδιαίτερα χαμηλούς στόχους θα υποχρεωθεί να καταβάλει ρήτρες, ενώ το δημόσιο έχει το δικαίωμα να λήξει τη σύμβαση εάν δεν πιαστούν οι στόχοι που τέθηκαν για κάθε μια από τις τρεις περιόδους, αλλά με τόσο χαμηλούς στόχους αυτό μοιάζει μάλλον απίθανο. Ουσιαστικά, ο επενδυτής μπορεί για δύο δεκαετίες να διατηρήσει το λιμάνι στάσιμο, από άποψη διακίνησης. Θα μπορούσε μάλιστα, να πιάσει τους στόχους που του θέτει το ελληνικό δημόσιο σχεδόν χωρίς να υλοποιήσει επενδύσεις, με τα υπάρχοντα τεχνικά μέσα.

Τι θα γίνει στο παλιό τελωνείο

Το κτίριο του παλιού τελωνείου (που σήμερα ανήκει στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου) περιλαμβάνεται στα υπό παραχώρηση ακίνητα. Το κτίριο που θεμελιώθηκε το 1910, σε σχέδια του Ελί Μοδιάνο, και ήταν ένα από τα πρώτα στη Θεσσαλονίκη που κτίστηκε με οπλισμένο σκυρόδεμα, κηρύχθηκε διατηρητέο το 1977. Βρίσκεται σε ένα γήπεδο 5.059 τμ. και τα τρία οικήματα που το απαρτίζουν έχουν συνολικό εμβαδόν 12.247τμ. Στο κείμενο της σύμβασης χαρακτηρίζεται ως «εμβληματικό νεοκλασικό κτίριο» και «κυρίαρχο τοπόσημο» και «βασικό στοιχείο οποιουδήποτε σχεδίου μετασχηματισμού της περιοχής». Στη σύμβαση αναφέρεται ότι ένα χρόνο αφότου η συμφωνία τεθεί σε ισχύ, η ανάδοχος εταιρεία θα πρέπει να παρουσιάσει ένα σχέδιο δομικής αποκατάστασης με όλες τις εργασίες που πρέπει να πραγματοποιηθούν. Σε 18 μήνες το σχέδιο θα πρέπει να εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές και το αργότερο μέχρι τον 4ο χρόνο θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει τις εργασίες αποκατάστασης.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Από το Blogger.